„Jesteśmy powołani do pielgrzymowania i szerzenia wizji Kościoła jako komunii wierzących, ożywianej przez Ducha Świętego, który umożliwia nam wejście w doskonałą komunię i harmonię Najświętszej Trójcy. To właśnie w Trójcy Świętej wszystko znajduje swoją jedność. Ten wymiar życia chrześcijańskiego i misji jest mi szczególnie bliski i znajduje swoje odzwierciedlenie w słowach św. Augustyna, które wybrałem (jako motto) mojego posługiwania biskupiego, a teraz papieskiego: In Illo uno unum”. Chrystus jest naszym Zbawicielem a w Nim stanowimy jedno: rodzinę Bożą ponad bogatą różnorodnością naszych języków, kultur i doświadczeń”( Leon XIV, Moc Ewangelii, s.77.
C.d.n.

Praktyki religijne w polskich warunkach często przechodzą w obyczaj. A na którym miejscu jest nauka Jezusa Chrystusa przykazania Boże kościelne.

%

 

​Autor opracowania: 

Temat: Synteza nauczania o wierze w oparciu o encyklikę Lumen fidei, Katechizm Kościoła Katolickiego oraz duchowość zakonną.

​Wstęp: Dokument „na cztery ręce”

​Niniejsze opracowanie stanowi syntetyczną analizę nauczania o wierze, opartego na encyklice Lumen fidei (LF). Dokument ten jest wyjątkowy – napisany wspólnie przez Benedykta XVI i Franciszka, stanowi kulminację wysiłku papieży, by ukazać wiarę jako światło, a nie mrok. Jak czytamy w LF 7, papież Franciszek oficjalnie przyznaje:

​„Prawie skończył on [Benedykt XVI] pracę nad pierwszym szkicem encykliki o wierze. Jestem mu za to głęboko wdzięczny i w duchu Chrystusowego braterstwa przejmuję jego cenne dzieło”.

 

​1. Chrystus jako Prawdziwe Słońce i „Szukanie Boga we wszystkim”

​Encyklika przypomina, że wiara nie jest mrokiem, ale nowym sposobem widzenia rzeczywistości:

​„Chrześcijanie […] nazywali Chrystusa prawdziwym słońcem, którego promienie dają życie” (LF 1).

 

• ​Perspektywa Ignacjańska (Jezuicka): Wiara jest tu kluczem (wymowa: klu-chem) do „szukania i znajdowania Boga we wszystkich rzeczach”. Św. Ignacy Loyola uczył, że Boże światło pozwala dostrzec sens tam, gdzie inni widzą chaos.
• ​Nauczanie KKK (142): Bóg zwraca się do ludzi jak do przyjaciół. Wiara to odpowiedź na to zaproszenie.

​2. Dialog Wiary z Rozumem: Wspólny Głos Papieży

​W encyklice Lumen fidei (LF 2) czytamy o współczesnym lęku przed światłem wiary, postrzeganym jako ograniczenie wolności. Odpowiedzią Kościoła jest spójne nauczanie kolejnych następców św. Piotra:

• ​Leon XIII (Aeterni Patris): Przypomniał, że prawda Objawienia i prawda rozumu mają to samo źródło w Bogu, więc nie mogą się wykluczać.
• ​Św. Jan Paweł II (Fides et ratio): Wskazał, że wiara i rozum są jak dwa skrzydła, na których duch ludzki unosi się ku prawdzie.
• ​Benedykt XVI: Ostrzegał przed „małymi światełkami” relatywizmu.
• ​Perspektywa Franciszkańska: Św. Franciszek uczył, że poznanie musi być ogrzane miłością.
• ​Nauczanie KKK (159): Wiara i rozum nie są sprzeczne. Ponieważ ten sam Bóg udziela światła rozumu i zaszczepia wiarę, nie może On zaprzeczyć samemu sobie.

​3. Wiara jako Matka i Wspólnota Kościoła

​Kluczowym elementem rozważań jest definicja wiary wskazująca na jej wspólnotowy charakter. Nikt nie wierzy sam – wiarę otrzymujemy i rozwijamy we wspólnocie:

​„Naszym prawdziwym ojcem jest Chrystus, a naszą matką wiara w Niego; rodzi ona nas bowiem do nowego życia” (Lumen fidei 5).

 

​To ujęcie znajduje swój fundament w Katechizmie Kościoła Katolickiego (169):

​„Ponieważ Kościół jest naszą Matką, jest on także wychowawcą naszej wiary”.

 

• ​Perspektywa Jezuicka: Św. Ignacy podkreślał, że wiara wszczepia nas w misję Kościoła.
• ​Perspektywa Franciszkańska: Św. Franciszek pisał, by bracia „wzajemnie szanowali się duchowo i miłowali”, co jest naturalnym owocem wspólnej wiary.

​4. Publiczne Świadectwo i Uleczenie Społeczeństwa

​Wiara popycha do działania w świecie. Leon XIII w encyklice Rerum novarum (16) postawił diagnozę, którą rozwijali kolejni papieże:

​„Jeśli się chrześcijaństwu pozwoli uleczyć społeczeństwo, to uleczy je ono nie inaczej, jak tylko przez przywrócenie chrześcijańskiego życia”.

 

​Oto jak ta myśl była kontynuowana w nauce społecznej:

• ​Pius XI: Wprowadził zasadę pomocniczości.
• ​Św. Jan Paweł II: Rozwinął pojęcie solidarności.
• ​Papież Franciszek: W Laudato si’ wskazał na ekologię integralną.
• ​Ignacjańskie Magis: Pragnienie czynienia wszystkiego „na większą chwałę Bożą”.
• ​Franciszkańskie „Pokój i Dobro”: Św. Franciszek wskazywał: „Prawdziwie są sługami pokoju ci, którzy […] zachowują pokój duszy i ciała”.
• ​Nauczanie KKK (153): Wiara jest łaską – nadprzyrodzonym kluczem, który pozwala nam zrealizować nasze powołanie.

​Suplement Praktyczny: Klucz do Zapamiętania

​Najważniejsze Tezy Artykułu:

1. ​Wiara to Słońce, nie Mrok: Boże światło nie niszczy rozumu, lecz pozwala mu widzieć dalej i głębiej.
2. ​Harmonia Skrzydeł: Człowiek potrzebuje zarówno wiary, jak i rozumu, by dotrzeć do prawdy.
3. ​Wspólnota rodzi Wiarę: Wiara jest naszą Matką (LF 5), nie wierzymy w izolacji.
4. ​Uzdrowienie przez Wartości: Rozwiązanie kryzysów społecznych wymaga powrotu do chrześcijańskiej wizji człowieka.

​Wniosek końcowy: Całość tej analizy (wymowa: a-na-li-za) prowadzi do przekonania, że wiara nie jest ucieczką od świata, ale najgłębszym zaangażowaniem w jego naprawę. To jest właśnie ten klucz (wymowa: klu-chem), który otwiera drzwi do przyszłości pełnej nadziei.

Wczoraj we śnie ktoś  udzielił  mi błogosławieństwa, a w ciągu dnia rozmowa z  młodymi chłopcami na przystanku, do których podeszłam z zapytaniem, czy mogę o coś poprosić. No i poprosiłam, żeby się nie wyrażali w wulgarny sposób, gdyż w ten sposób udziela się swoich ust złemu duchowi.

Jeden z nich  zareagował na to: zły duch? A kto to jest?

Wyjaśniłam: 

Szatan. To nie bajka:  szatan naprawdę istnieje. I piekło istnieje. 

Młodzieniec odpowiedział mi na to: ” Nie wierzę w szatana, więc dlatego nie pójdę do piekła”. 

Najpierw zaprzeczyłam gestem zdziwienia, jak bardzo się myli. A potem odezwałam się do niego z całym  zrozumieniem  jego problemu i z przekonaniem:

• Ach to ty tak myślisz. Ale wiedz, że  szatan istnieje niezależnie od tego, czy w to wierzysz czy nie. W piekle jest najwięcej takich, którzy nie wierzą. 
• „Ale inni też nie wierzą”- odezwał się po namyśle.
•  Nie bierz z nich przykładu, bo oni sami nie wiedzą, w co wierzą- odpowiedziałam.
•  Nie wierzą – powiedział te słowa tak, jakby chciał je podkreślić, a przy tym utkwił swój wzrok na swoich kolegach. 
• „Ja wierzę w Boga”-  energicznie zabrał głos  drugi młodzieniec. Wydawał się mówić z całym przekonaniem, ale ktoś ze stojących młodzieńców zareagował z niedowierzaniem – tak, jakby chciał podważyć jego zdanie. Dlatego odezwałam się do niego: Jeśli wierzysz, to musisz dawać przykład dobrego życia, żeby inni po twoich czynach widzieli, że wierzysz w Boga.

Wreszcie trzeci z młodzieńców wtrącił się do rozmowy, zapytując mnie, co myślę o księdzu, który użył takich słów, a nie powinien. Odpowiedziałam, jak staniesz na Sądzie Bożym to nie będziesz rozliczany z grzechów tego księdza, ale ze swoich grzechów. Po co więc babrać się w czyichś grzechach.

– Ale on nie powinien takich słów użyć – stwierdził trzeci z młodzieńców.

Odpowiedziałam mu na to, że nie słyszałam tej wypowiedzi księdza, ale niezależnie od tego, jak było, trzeba nam pamiętać, że wszyscy ludzie są ułomni.

Wspomniany wyżej młodzieniec  wyraził zdziwienie: „Ależ proszę pani, nie widać tego, że wszyscy są ułomni. To już jest przesada”. 

Nie widać, ale tak jest. Ja powiedziałam w pewnym sensie. Różnica jest taka, że jedni są bardziej ułomni, a inni mniej.

Kim pani jest- zapytał?

Katoliczką – odpowiedziałam. I podeszłam do was z troski, abyście byli szczęśliwi. Tego wam życzę, aby Bóg wam błogosławił, i abyśmy się spotkali w niebie.

Co wydarzyło się potem? Nadjechał  długo oczekiwany przez wielu ludzi tramwaj. I ja  też wsiadłam do niego, gdzie młoda dziewczyna ustąpiła mi miejsca. Dwie zaś niewykluczone, że jej koleżanki, siedzące w pobliżu  niej, co chwilę używały świętego Imienia Jezus. I jak tu nie zareagować, gdy w sercu miłość do Jezusa tak wielka i taka potrzeba. Zapytałam, czy one tak z miłości wymawiają imię Jezus czy bezmyślnie. Aby to rozważyły w duchu i odpowiedziały sobie na to pytanie. Bo jeśli z miłości to wszystko w porządku, a jeśli bezmyślnie, to trzeba Jezusa przeprosić. Zauważyłam, że przysłuchiwała się tej rozmowie starsza kobieta, no i może nie tylko ona.

Zawsze cieszę się z takich okazji, że mogę coś zrobić dla Królestwa Niebieskiego. W mig podejść, zareagować, by pomóc komuś na tej ziemskiej pielgrzymce do Nieba. Moim pragnieniem jest nie przegapić żadnej okazji by wypełnić Wolę Bożą. 

Bogu dzięki i chwała za wszystko.

​Dlaczego „Dziękuję” ma moc uzdrawiania?
​W świecie zorientowanym na konsumpcję, osiągnięcia i nieustanne dążenie do „więcej”, słowo „wdzięczność” często brzmi jak wyświechtany frazes z poradników motywacyjnych. Jednak nauka i duchowość są w tej kwestii wyjątkowo zgodne: wdzięczność to nie tylko emocja, to potężne narzędzie neurobiologiczne i duchowe, które potrafi realnie odmienić strukturę naszego mózgu i stan naszego ducha. Jak to się dzieje, że wdzięczność uzdrawia?
​1. Neurobiologia wdzięczności: Co dzieje się w Twoim mózgu?
​Kiedy szczerze odczuwamy wdzięczność, nasz mózg przechodzi w stan wysokiej efektywności. Badania przy użyciu rezonansu magnetycznego wykazują, że praktykowanie wdzięczności aktywuje obszary mózgu odpowiedzialne za uwalnianie dopaminy i serotoniny – naszych naturalnych „neuroprzekaźników szczęścia”.
​Dopamina: Działa jak system nagrody. Kiedy dziękujemy, mózg mówi: „Zrób to jeszcze raz”, co pomaga budować pozytywne nawyki.
​Serotonina: Stabilizuje nastrój i daje poczucie wewnętrznego spokoju.
​Co więcej, regularna wdzięczność zmniejsza aktywność ciała migdałowatego, które jest centrum dowodzenia strachem i stresem. W praktyce oznacza to, że człowiek wdzięczny staje się bardziej odporny na traumy i trudne sytuacje życiowe.
​2. Psychologiczny mechanizm zmiany: Od braku do obfitości
​Większość z nas cierpi na tzw. negativity bias – ewolucyjną skłonność do skupiania się na tym, co złe, groźne lub niedoskonałe. To mechanizm przetrwania, który w dzisiejszych czasach zamienia się w przewlekły niepokój.
​Wdzięczność jest świadomym przerwaniem tego cyklu. Nie polega ona na naiwnym ignorowaniu problemów, ale na dostrzeżeniu, że obok trudności istnieje dobro.
​Uzdrowienie percepcji: Zamiast widzieć świat jako miejsce niebezpieczne i pełne braków, zaczynamy widzieć zasoby.
​Koniec z porównywaniem się: Wdzięczność jest naturalnym wrogiem zawiści. Jeśli szczerze doceniam to, co mam, tracę potrzebę sprawdzania, co mają inni.
​3. Wymiar duchowy: Wdzięczność łączy się z ufnością wobec Boga. „Córko, kiedy przystepujesz do spowiedzi świętej, do tego miłosierdzia mojego zawsze spływa na twoją duszę moją krew i woda, która wyszła z serca mojego (…) Tu nędza duszy spotyka się z Bogiem miłosiernym. Powiedz duszom, że z tego źródła miłosierdzia dusze czerpią łaski jedynie naczyniem ufności. Jeśli ufność ich będzie wielka, hojności mojej nie ma granic. Strumienie mej łaski zalewają dusze pokorne. Pyszni zawsze są w ubóstwie i nędzy, gdyż laska moja odwraca się od nich do dusz pokornych. ( Dz.1602) 
​
​W pewnej usłyszanej przeze mnie homilii padły słowa o tym, że tym samym językiem modlimy się i pomawiamy innych. Wdzięczność rozwiązuje ten dualizm. Nie da się jednocześnie szczerze dziękować i nienawidzić. Akt podziękowania Bogu jest aktem pokory. Uznajemy w nim, że otrzymaliśmy coś, czego sami nie mogliśmy sobie dać. To „oczyszcza wzrok”, o który prosił psalmista: „Boże, otwórz moje oczy na grzechy, które są przede mną zakryte”. Często tym zakrytym grzechem jest właśnie niewdzięczność i pycha samowystarczalności.
​4. Wdzięczność w relacjach: Balsam na zranienia
​Wiele naszych chorób – tych fizycznych i psychicznych – bierze się z niewybaczenia i żalu. Wdzięczność jest pomostem do wybaczenia. Trudno jest wybaczyć komuś, kto nas zranił, patrząc tylko na ranę. Ale jeśli spróbujemy znaleźć choć jeden aspekt, za który możemy być wdzięczni (nawet jeśli jest to tylko lekcja o własnej sile), proces uzdrawiania serca przyspiesza.
​Wdzięczność uzdrawia relacje, ponieważ zmienia naszą postawę z roszczeniowej („należy mi się”) na darowaną („doceniam, że jesteś”).
Jak zacząć proces uzdrawiania? (Praktyczne kroki)
​Uzdrawianie przez wdzięczność to proces, a nie jednorazowe wydarzenie. Wymaga on tego, co można stwierdzić jednym zdaniem: „Ciągle nad tym pracuję”.
​Dziennik trzech błogosławieństw:
Każdego dnia, najlepiej wieczorem, zapisz trzy konkretne rzeczy z minionego dnia. Nie ogólniki, ale detale: „ciepły promień słońca rano”, „smak jabłka”, „krótka, ale miła rozmowa w kolejce”.
​Radykalna wdzięczność za trudności: Kiedy spotka Cię coś złego, zapytaj: „Za co w tej trudnej sytuacji mogę podziękować? Czego mnie ona uczy?”. To najsilniejsza forma uzdrawiania.
​Listy wdzięczności: Napisz list do kogoś, komu nigdy wystarczająco nie podziękowałeś. Nie musisz go wysyłać (choć warto), sam proces pisania zmienia chemię Twojego organizmu.
​Podsumowanie
​„Wdzięczność uzdrawia”, ponieważ przywraca nas do teraźniejszości. Lęk dotyczy przyszłości, żal dotyczy przeszłości, a wdzięczność dzieje się teraz. Kiedy dziękujesz, Twoja „żywa świątynia” wypełnia się światłem, które rozprasza mrok narzekania i beznadziei. To darmowe, dostępne dla każdego i niezwykle skuteczne lekarstwo. Wystarczy zacząć od jednego, szczerego: „Dziękuję”.

„Wzgardzony i odepchnięty przez ludzi, mąż boleści, oswojony z cierpieniem”/Iz53,3/

Jezus dał nam poznać całą prawdę zawartą w słowach: „nikt nie ma większej miłości od tej, gdy ktoś życie swoje oddaje za przyjaciół swoich „/Jan 15,13/. Jezus, odwieczny Syn Boga zjednoczony z Nim w wiecznej chwale, stając się człowiekiem, wstąpił na drogę krzyża, wybrał cierpienia i fizyczne, i moralne, które towarzyszyły Mu do śmierci: wszystko co uczynił, było z miłości do wszystkich ludzi, aby pokazać im swoją miłość, zadośćuczynić za ich grzechy i z rozproszenia doprowadzić nas do jedności /por. Jan 11,52/. Jego miłość była odbiciem miłości Boga do ludzi. On pierwszy nas ukochał, a źródłem duchowej regeneracji i sakramentalnej siły, niezbędnej do zmagania się z naszą podatnością na grzech i przeciwności losu, jest religijna i ludzka wartość spowiedzi.

Spowiedź jako łaska i przebaczenie jest niezwykłą szansą daną nam przez Boga nawet dostanie się z duchowego niżu i rozpoczęcie życia na nowo..

Poziom 1 Pierwszym argumentem, wg św Tomasza, który wyjaśnia wyzwolenie człowieka przez mękę śmierć Chrystusa, jest fakt, że „człowiek dzięki niej poznał, jak bardzo BOGA go kocha. Poznanie to wywołało z kolei miłość człowieka ku Bogu, a na tym polega pełnia zbawienia” (por. 7 Tomasz z Akwinu, Sumama theologiae, III, q.46,3). W tym miejscu Święty Doktor przybliżył nam słowa świętego Pawła Apostoła: „Bóg zaś okazuje nam swoją miłość (właśnie) przez to, że Chrystus umarł za nas, gdybyśmy byli i jeszcze grzesznikami „(Rz 5, 8).

W świetle tej tajemnicy możemy sobie uświadomić, że cierpienie i śmierć stały się dzięki Chrystusowi zachętą, bodźcem, powołaniem do miłości bardziej wielkodusznej, takiej, jaką możemy dostrzec w życiu licznych świętych, których słusznie możemy nazwać „bohaterami Krzyża”, oraz w życiu ludzi i znanych, i nieznanych, którzy potrafią uświęcić ból, stając się świadkami Chrystusa i odbiciem Jego bolesnego oblicza. W ten sposób jednoczą się z Chrystusem, z Jego ofiarą odkupieńczą.

Zatem w swoim człowieczeństwie złączonym z Bóstwem, które dzięki całemu bogactwu miłości i posłuszeństwa, mogło pojednać z Bogiem, Chrystus został ustanowiony jedynym pośrednikiem między ludzkością i Bogiem. Na poziomie daleko wyższym niż wszyscy święci, których prosimy o pośrednictwo i o pomoc.

Stajemy więc w obliczu Jezusa Chrystusa, który umarł dla nas z miłości i w ten sposób nas zbawił.

Święta Katarzyna Sieneńska porównała Go do „mostu nad światem”. I rzeczywiście tak jest, ponieważ przez Niego wnoszą się do Ojca wszystkie nasze pragnienia, westchnienie i błagania o wyzwolenie i poprzez Niego spływają na ludzi wszelkie dary nieba.

Wraz ze „Świętymi Krzyża” bądźmy nieustannie skupieni wokół naszego pełnego słodyczy, miłosiernego Odkupiciela, którego Serce jest źródłem naszej nadziei i pokoju.

Nowy Rok to następna tajemnica naszego życia na tym świecie. Kolejny dar od Boga na realizację naszego powołania do świętości. I czas zrozumienia głębiej, kim jest drugi człowiek, człowiek potrzebujący- bliźni.
Drugi człowiek to dar miłości Chrystusa, wyzwanie dla naszej i wiary, i miłości, i powołania, i posłannictwa.
Drugi człowiek to mój brat, siostra- bliźni, z którym identyfikował się Chrystus, mówiąc: „Zaprawdę powiadam wam: Wszystko. co uczyniliście jednemu z tych braci moich najmniejszych, Mnieście uczynili”(Mt 25,40).
Drugi człowiek jest tym, którego powinniśmy kochać tak, jak Jezus nas ukochał ( por. Mt 22, 34-40).
Drugi człowiek jest sposobnością miłowania Boga.
Drugi człowiek to ten, który stoi przede mną; z jego powodu będziemy albo nagrodzeni albo oskarżeni(por. 25,31-46).
Drugi człowiek jest „przestrzenią życiową” naszej wiary, naszego życia albo też i śmierci, miłości lub nienawiści, służby lub panowania nad nim.
„Z perspektywy wiary, oświeceni przez Jezusa Chrystusa, napełnieni darami Ducha Świętego, możemy powiedzieć, że dla nas drugi człowiek to Jezus Chrystus! ( Matka Teresa, Lush GJERGII, s. 92).
Każdy człowiek ma swoją drogę w życiu i powinien nią iść. Wielu zastanawia się nad swoim powołaniem. Zastanawiała się także młoda Ganxhe Bojaxhiu, modliła się, pościła, szukała rady i pomocy u rodziców i przyjaciół. Pewnego dnia zapytała spowiednika: „Ojcze, jak mogę się dowiedzieć, czy Bóg mnie powołuje i do czego mnie powołuje?”. On jej odpowiedział: „Córko moja, z radości, ze szczęścia. Najlepszym sprawdzianem twojego powołania jest to, że jesteś szczęśliwa na myśl, że Bóg cię powołuje. Głęboka, prawdziwa radość jest jak busola, która wskazuje kierunek życia. Tak też trzeba się zachowywać, gdy droga nie jest jasna, a ścieżka jest trudna”.
Świadectwo Lorenca Antonio:”Ganxhe, przed podjęciej ostatecznej decyzji, czy zostać siostrą zakonną czy też nie, powiedziała do mnie: „Jadę do Letnicy na około dwa miesiące”. Był to rok 1927. Odprawiła tam rekolekcje, które powtórzyła tam jeszcze raz w roku 1928. Był tam także nasz chór i młodzież katolicka ze Skopje, jak również młodzież z innych parafii. Ganxhe czuła się tam bardzo dobrze, była spokojna, uśmiechnięta, powiedziałbym pełna entuzjazmu. W letnicy nic mi nie mówiła, ale zauważyłem, że coś się wydarzyło. Po powrocie do Skopje- o ile dobrze pamiętam, było to 20 sierpnia 1928 roku- zwierzyła mi się: Lorenc, albo jak mnie nazywała Lenci – wreszcie przed Matką Boską Czarnogórską podjęłam decyzję: pojadę na misje i poświęcę się całkowicie Bogu dla zbawienia dusz! W uroczystość Wniebowzięcia Maryi poprosiłam Matkę Boską Letnicką o Jej matczyne błogosławieństwo: Matko Boża, pomóż mi zrealizować plany i wolę Pana Boga, tak jak Ty to uczyniłaś. Towarzysz mi w czasie tej długiej i nieznanej podróży. Wyruszam z Tobą, moja Matko… Nie wiem, jakie będzie moje przyszłe życie, moja praca, moje posłannictwo. Bardzo pragnęłam poświęcić się muzyce… Wiesz dobrze, jak bardzo lubię muzykę, śpiew – i będę je nadal lubiła, śpiewając na cześć Pana. Lubiłam także literaturę, a szczególnie poezję…”.
Tutaj wyznała mi, że miała cały zeszyt zapisany wierszami…” Kto wie, czy będę mogła je nadal pisać czy czytać”- powiedziała mi. ” Chciałam być nauczycielką, mistrzynią, wychowywać młode pokolenia, poświęcić się pracy w szkole. Teraz, jak widzisz nie będę mogła zrealizować tych wszystkich pragnień… Jedno jest pewne i to mi wystarczy: wiem, że Pan mnie powołuje i to mi wystarczy: wiem, że Pan mnie powołuje, kocha mnie, prowadzi mnie ku powołaniu misyjnemu. Teraz jest to moją jedyną pewnością”. (Matka Teresa, Lush GJERGII, s.64-65) Kontynuuj czytanie →