{"id":1986,"date":"2026-11-13T23:13:25","date_gmt":"2026-11-13T22:13:25","guid":{"rendered":"https:\/\/grazynaw-b.blog.deon.pl\/?p=1986"},"modified":"2026-11-14T01:28:06","modified_gmt":"2026-11-14T00:28:06","slug":"od-kolonializmu-do-braterstwa-skad-wziely-sie-misje-i-co-mowia-nam-dzisiaj-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/grazynaw-b.blog.deon.pl\/?p=1986","title":{"rendered":"Od kolonializmu do braterstwa. Sk\u0105d wzi\u0119\u0142y si\u0119 misje i co m\u00f3wi\u0105 nam dzisiaj?"},"content":{"rendered":"<div class=\"eYq7id lk8i6\" data-nip=\"\">\n<section>\n<div data-cache-primary-execution=\"\" data-host-wiz-contract-name=\"gws_wizbind\" data-sc=\"1\">\n<div id=\"_tYT3aqrdNqq3wPAPgaXKqAE_71\">\n<div class=\"qRuFed\">\n<div class=\"b1NYf\" data-mbl=\"7Ne6\" data-sfc-root=\"c\" data-ved=\"2ahUKEwjqi4Km9YWYAxWqGxAIHYGSEhUQnrYTegYIAggLEAA\" data-sfc-inited=\"2\">\n<div class=\"WzWwpc YtJc2b\" role=\"main\" data-xid=\"Lr04i\" data-slp=\"true\" data-artifact-opened=\"false\">\n<div class=\"Rty6Hf\">\n<div class=\"qJYHHd mp0vvc\" data-xid=\"aim-mars-turn-root\" data-asrc=\"true\">\n<div class=\"tonYlb\" data-tr-rsts=\"false\">\n<div class=\"\">\n<div data-processed=\"true\">\n<div class=\"CKgc1d\" data-scope-id=\"turn\" data-mlbl=\"WDip\" data-sfc-root=\"c\" data-complete=\"true\">\n<div data-subtree=\"aimc\" data-sfc-cp=\"\" data-sfc-root=\"c\" data-complete=\"true\">\n<div class=\"Zkbeff\" dir=\"ltr\" data-sfc-root=\"c\" data-wiz-uids=\"eSs6Rd_2\" data-ctx-provider=\"[[[&quot;b9Q7he&quot;,&quot;[{\\&quot;s\\&quot;:4,\\&quot;i\\&quot;:\\&quot;eSs6Rd_1\/LL5gb\\&quot;}]&quot;]]]\" data-ved=\"2ahUKEwjz54Kv9YWYAxWDKRAIHYtzObIQ2O0OegYIAAgCEAA\" data-hveid=\"CAAIAhAA\" data-complete=\"true\" data-sfc-inited=\"2\">\n<div class=\"mZJni\" dir=\"ltr\" data-container-id=\"main-col\" data-xid=\"VpUvz\" data-sfc-root=\"c\" data-ved=\"2ahUKEwjz54Kv9YWYAxWDKRAIHYtzObIQ3KYQegYIAAgCEAE\" data-processed=\"true\">\n<blockquote>\n<p dir=\"ltr\">Kiedy\u015b kojarzy\u0142y si\u0119 z kolonialn\u0105 dominacj\u0105 Zachodu, dzi\u015b zmieniaj\u0105 kierunek \u2013 to misjonarze z Afryki i Azji przyje\u017cd\u017caj\u0105 ewangelizowa\u0107 Europ\u0119. Czym naprawd\u0119 jest wsp\u00f3\u0142czesna misja Ko\u015bcio\u0142a i dlaczego ka\u017cdy z nas bierze w niej udzia\u0142 w pracy, w sklepie i na klatce schodowej.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p dir=\"ltr\">Gdy s\u0142yszymy s\u0142owo \u201emisje\u201d, najcz\u0119\u015bciej staje nam przed oczami obraz misjonarza w odleg\u0142ym zak\u0105tku Afryki, buduj\u0105cego szko\u0142\u0119, albo zakonnicy rozdaj\u0105cej posi\u0142ki ubogim. Przez stulecia tak w\u0142a\u015bnie wygl\u0105da\u0142o wyobra\u017cenie o g\u0142oszeniu Ewangelii. Ma\u0142o kto jednak wie, \u017ce nowoczesna misjologia \u2013 czyli nauka o misjach \u2013 ma swoje korzenie w g\u0142\u0119bokim rachunku sumienia i konieczno\u015bci moralnego oczyszczenia na prze\u0142omie XIX i XX wieku.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Okres ten \u2013 obejmuj\u0105cy lata 1891\u20131919 \u2013 sta\u0142 si\u0119 koniecznym momentem otwarcia si\u0119 na prawd\u0119. To wtedy znalaz\u0142a si\u0119 odpowied\u017a na pytanie, kt\u00f3re do dzi\u015b definiuje nasze chrze\u015bcija\u0144skie powo\u0142anie: <b>jak g\u0142osi\u0107 Ewangeli\u0119 o mi\u0142o\u015bci w \u015bwiecie pe\u0142nym niesprawiedliwo\u015bci?<\/b><\/p>\n<p dir=\"ltr\">Papie\u017c Jan Pawe\u0142 II w encyklice <i>Redemptoris\u00a0 missio przyznaje, \u017ce <span class=\"iNqyIf\" data-sfc-cp=\"\" data-sfc-root=\"c\" data-complete=\"true\">w przesz\u0142o\u015bci dzia\u0142alno\u015b\u0107 misyjna bywa\u0142a uwik\u0142ana w uwarunkowania historyczne i kulturowe (np. okres kolonializmu).<\/span><\/i><\/p>\n<ul>\n<li class=\"Z1qcYe\" data-sfc-cp=\"\" data-sfc-root=\"c\" data-hveid=\"CAIIAAgACBMQBA\" data-complete=\"true\"><span class=\"iNqyIf\" data-sfc-cp=\"\" data-sfc-root=\"c\" data-complete=\"true\">Zauwa\u017ca, \u017ce\u00a0 Ewangelia bywa\u0142a narzucana w spos\u00f3b zbyt mocno powi\u0105zany z europejsk\u0105 cywilizacj\u0105.<\/span><\/li>\n<li class=\"Z1qcYe\" data-sfc-cp=\"\" data-sfc-root=\"c\" data-hveid=\"CAIIAAgACBMQBA\" data-complete=\"true\"><span class=\"iNqyIf\" data-sfc-cp=\"\" data-sfc-root=\"c\" data-complete=\"true\"><strong>I mimo ludzkich slabo\u015bci z wdzi\u0119czno\u015bci\u0105 my\u015bli o minionych wiekach ewangelizacji.<\/strong> <strong>Dostrzega\u00a0 heroizm tysi\u0119cy misjonarzy i m\u0119czennik\u00f3w, dzi\u0119ki kt\u00f3rym wiara dotar\u0142a na inne kontynenty i zapu\u015bci\u0142a tam g\u0142\u0119bokie korzenie<\/strong>.\u00a0<!--TgQPHd|||[]--><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"\" data-bfc=\"\" data-sfc-cp=\"\" data-sfc-root=\"c\" data-ved=\"2ahUKEwj8w8rKkYaYAxXXGBAIHYDBO_EQi4wTegoIAggACAAIGBAF\" data-hveid=\"CAIIAAgACBgQBQ\" data-complete=\"true\"><!--TgQPHd|||[]--><\/div>\n<div class=\"\" data-bfc=\"\" data-sfc-cp=\"\" data-sfc-root=\"c\" data-ved=\"2ahUKEwj8w8rKkYaYAxXXGBAIHYDBO_EQi4wTegoIAggACAAIGBAK\" data-hveid=\"CAIIAAgACBgQCg\" data-complete=\"true\"><!--TgQPHd|||[]--><\/div>\n<ul class=\"XSq4R KI3fJ\" data-sfc-cp=\"\" data-sfc-root=\"c\" data-hveid=\"CAIIAAgACBgQAA\" data-complete=\"true\"><!--TgQPHd|||[]--><\/ul>\n<div class=\"yhAwj\" data-sfc-cp=\"\" data-sfc-root=\"c\" data-complete=\"true\" data-sfc-inited=\"2\"><!--TgQPHd|||[]--><\/div>\n<p dir=\"ltr\">Prze\u0142om nadszed\u0142 w\u0142a\u015bnie na prze\u0142omie stuleci:<\/p>\n<p dir=\"ltr\"><b>W 1891 roku<\/b> papie\u017c Leon XIII og\u0142osi\u0142 prze\u0142omow\u0105 encyklik\u0119 <i>Rerum novarum<\/i>, daj\u0105c pocz\u0105tek katolickiej nauce spo\u0142ecznej i uderzaj\u0105c w niesprawiedliwo\u015b\u0107 struktur ekonomicznych \u2013 co wkr\u00f3tce zacz\u0119to odnosi\u0107 tak\u017ce do relacji na terenach misyjnych.<\/p>\n<p dir=\"ltr\"><b>W 1911 roku<\/b> ks. Joseph Schmidlin obj\u0105\u0142 pierwsz\u0105 w historii katedr\u0119 misjologii na Uniwersytecie w M\u00fcnster, daj\u0105c naukowy wyraz konieczno\u015bci zreformowania dotychczasowego modelu misji.<\/p>\n<p dir=\"ltr\"><b>30 listopada 1919 roku<\/b> dzie\u0142o to domkn\u0105\u0142 papie\u017c Benedykt XV, wydaj\u0105c encyklik\u0119<\/p>\n<ul>\n<li dir=\"ltr\"><i>Maximum Illud, w kt\u00f3rej <\/i>\u00a0przypomnia\u0142, \u017ce najwi\u0119kszym b\u0142\u0119dem misjonarza by\u0142oby szukanie bardziej w\u0142asnej ojczyzny ni\u017c Chrystusa i zabieganie o ziemskie korzy\u015bci narodu zamiast o kr\u00f3lestwo Bo\u017ce.<\/li>\n<\/ul>\n<p dir=\"ltr\">Papie\u017c wyja\u015bni\u0142, by misjonarz szuka\u0142 wy\u0142\u0105cznie chwa\u0142y Bo\u017cej, a nie ziemskich interes\u00f3w ojczyzny. W ten spos\u00f3b Ko\u015bci\u00f3\u0142 na terenach misyjnych przesta\u0142 by\u0107 \u201efili\u0105\u201d Zachodu, a zaczyna\u0142 stawa\u0107 si\u0119 niezale\u017cnym domem dla lokalnych spo\u0142eczno\u015bci.<\/p>\n<p dir=\"ltr\"><b>Od profetycznego braterstwa \u015bw. Franciszka do Soboru Watyka\u0144skiego II<\/b><\/p>\n<p dir=\"ltr\">Przez wieki \u0142atwiej by\u0142o ulega\u0107 logice imperialnej pot\u0119gi ni\u017c ewangelicznym idea\u0142om, jednak Ko\u015bci\u00f3\u0142 mia\u0142 w swojej historii jasne punkty odniesienia. Przypomina\u0142 o nich ju\u017c w XIII wieku \u015bw. Franciszek z Asy\u017cu. W czasach krwawych krucjat odrzuci\u0142 on logik\u0119 miecza i podboju, udaj\u0105c si\u0119 bezbronnie do su\u0142tana w Egipcie, by g\u0142osi\u0107 Ewangeli\u0119 przez dialog, braterstwo i czyst\u0105 pokor\u0119. Ta franciszka\u0144ska wra\u017cliwo\u015b\u0107 \u2013 oparta na szacunku do ka\u017cdego cz\u0142owieka i ca\u0142ego stworzenia \u2013 sta\u0142a si\u0119 po wiekach g\u0142\u0119bok\u0105 inspiracj\u0105 dla soborowej odnowy misji.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Prawdziwa instytucjonalna rewolucja dokona\u0142a si\u0119 na <b>Soborze Watyka\u0144skim II (1962\u20131965)<\/b>. Odrzucono wtedy dawny, paternalistyczny model \u201eratowania dusz\u201d, oparty na przekonaniu, \u017ce europejski misjonarz musi narzuci\u0107 lokalnym spo\u0142eczno\u015bciom zachodni\u0105 kultur\u0119, traktuj\u0105c doros\u0142ych ludzi jak dzieci. Model ten zast\u0105piono biblijnym poj\u0119ciem <i>Missio Dei<\/i> \u2013 Misji Boga. Oznacza to, \u017ce \u017ar\u00f3d\u0142o misji tkwi w samej naturze Boga, kt\u00f3ry z mi\u0142o\u015bci posy\u0142a swojego Syna do \u015bwiata. A skoro Ko\u015bci\u00f3\u0142 ze swej natury jest misyjny, to <b>ka\u017cdy ochrzczony bierze w tym udzia\u0142<\/b>.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Sob\u00f3r przyni\u00f3s\u0142 dwa poj\u0119cia, kt\u00f3re zmieni\u0142y wszystko:<\/p>\n<p dir=\"ltr\"><b>Inkulturacja<\/b> \u2013 zrozumienie, \u017ce Ewangelia nie musi nosi\u0107 europejskiego garnituru. Mo\u017ce m\u00f3wi\u0107 ka\u017cdym j\u0119zykiem, wyra\u017ca\u0107 si\u0119 w lokalnej sztuce, muzyce i obyczajach, o ile nie sprzeciwiaj\u0105 si\u0119 one mi\u0142o\u015bci bli\u017aniego.<\/p>\n<p dir=\"ltr\"><b>Rozw\u00f3j integralny<\/b> \u2013 bolesne i pi\u0119kne odkrycie, \u017ce nie da si\u0119 g\u0142osi\u0107 Dobrej Nowiny cz\u0142owiekowi, kt\u00f3ry cierpi g\u0142\u00f3d, \u017cyje w n\u0119dzy lub jest poni\u017cany. Pomoc charytatywna, medyczna i edukacyjna sta\u0142a si\u0119 sercem misji, bo zbawienie dotyka ca\u0142ego cz\u0142owieka \u2013 duszy i cia\u0142a.<\/p>\n<p dir=\"ltr\"><b>A co z Europ\u0105? Kiedy teren misyjny staje si\u0119 naszym podw\u00f3rkiem<\/b><\/p>\n<p dir=\"ltr\">Dzi\u015b mapa misji wygl\u0105da zupe\u0142nie inaczej. \u017byjemy w czasach zjawiska okre\u015blanego jako <i>from everywhere to everywhere<\/i> \u2013 dynamiczne Ko\u015bcio\u0142y z Azji czy Afryki wysy\u0142aj\u0105 dzi\u015b misjonarzy do zsekularyzowanej, oboj\u0119tnej religijnie Europy. Dawne centrum chrze\u015bcija\u0144stwa sta\u0142o si\u0119 terenem najtrudniejszej misji: nowej ewangelizacji.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Co to oznacza dla nas, katolik\u00f3w \u017cyj\u0105cych w codzienno\u015bci europejskich miast i wiosek? Z pewno\u015bci\u0105 nie to, \u017ce mamy biega\u0107 po ulicach z transparentami. Wsp\u00f3\u0142czesna misjologia uczy, \u017ce terenem misyjnym jest nasza codzienno\u015b\u0107 \u2013 dom, biuro, uniwersytet, sklep czy s\u0105siedztwo.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Nasze \u015bwiadectwo realizuje si\u0119 wprost na styku wiary i obowi\u0105zk\u00f3w spo\u0142ecznych:<\/p>\n<p dir=\"ltr\"><b>W rzetelnej i uczciwej pracy<\/b> oraz w kulturze szacunku wobec ludzi o zupe\u0142nie innych pogl\u0105dach (tzw. dialog \u017cycia).<\/p>\n<p dir=\"ltr\"><b>W wra\u017cliwo\u015bci na ciche ub\u00f3stwo<\/b> \u2013 samotno\u015b\u0107 os\u00f3b starszych tu\u017c za \u015bcian\u0105 naszego mieszkania, pomoc bezdomnym czy uchod\u017acom.<\/p>\n<p dir=\"ltr\"><b>W trosce o wsp\u00f3lny dom<\/b> \u2013 dbaniu o \u015brodowisko naturalne i zr\u00f3wnowa\u017cony rozw\u00f3j, o kt\u00f3rym przypomina papie\u017c Franciszek w <i>Laudato si\u2019<\/i>.<\/p>\n<p dir=\"ltr\"><b>Wiara, kt\u00f3ra wychodzi z zakrystii<\/b><\/p>\n<p dir=\"ltr\">Historia misjologii uczy nas najwa\u017cniejszej lekcji: chrze\u015bcija\u0144stwo nie jest prywatn\u0105 pobo\u017cno\u015bci\u0105 zamkni\u0119t\u0105 w murach \u015bwi\u0105tyni. Obowi\u0105zek katolika i obowi\u0105zek spo\u0142eczny to dwie strony tego samego medalu. Autentyczna wiara zawsze pcha cz\u0142owieka ku drugiemu \u2013 tam, gdzie rodzi si\u0119 potrzeba sprawiedliwo\u015bci, mi\u0142o\u015bci i szacunku dla ludzkiej godno\u015bci. I to jest wyzwanie, kt\u00f3re stoi przed nami ka\u017cdego dnia, tu\u017c za naszym progiem.<\/p>\n<p dir=\"ltr\"><b>\u0179r\u00f3d\u0142a i dokumenty wspomniane w tek\u015bcie:<\/b><\/p>\n<p dir=\"ltr\">Leon XIII, encyklika <i>Rerum novarum<\/i> (1891) \u2013 fundament katolickiej nauki spo\u0142ecznej.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Benedykt XV, encyklika <i>Maximum Illud<\/i> (1919) \u2013 <i>Magna Charta<\/i> wsp\u00f3\u0142czesnych misji katolickich.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Jan Pawe\u0142 II, encyklika <i>Redemptoris missio<\/i> (1990) \u2013 o sta\u0142ej aktualno\u015bci pos\u0142ania misyjnego.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II, dekret o dzia\u0142alno\u015bci misyjnej Ko\u015bcio\u0142a <i>Ad gentes<\/i> (1965) oraz konstytucja duszpasterska <i>Gaudium et spes<\/i> (1965).<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Papie\u017c Franciszek, encyklika <i>Laudato si\u2019<\/i> (2015) \u2013 o trosce o wsp\u00f3lny dom.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/section>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kiedy\u015b kojarzy\u0142y si\u0119 z kolonialn\u0105 dominacj\u0105 Zachodu, dzi\u015b zmieniaj\u0105 kierunek \u2013 to misjonarze z Afryki i Azji przyje\u017cd\u017caj\u0105 ewangelizowa\u0107 Europ\u0119. &hellip;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/grazynaw-b.blog.deon.pl\/?p=1986\">Kontynuuj czytanie <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1138,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[],"class_list":["post-1986","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tatusiu-swiec-sie-imie-twoje"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/grazynaw-b.blog.deon.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1986","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/grazynaw-b.blog.deon.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/grazynaw-b.blog.deon.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/grazynaw-b.blog.deon.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1138"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/grazynaw-b.blog.deon.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1986"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/grazynaw-b.blog.deon.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1986\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1988,"href":"https:\/\/grazynaw-b.blog.deon.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1986\/revisions\/1988"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/grazynaw-b.blog.deon.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1986"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/grazynaw-b.blog.deon.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1986"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/grazynaw-b.blog.deon.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1986"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}